- φρέσκος τραχανάς
Σήμερα φιάξαμε με τη μαμά μου τραχανά.
Μπορώ, δηλαδή, νάμαι για κάτι υπερήφανη κι εγώ σαν Ρουμελιώτισσα μαγείρισσα. Γιατί, ναι μεν δεν τάχω καταφέρει ακόμη να ανοίξω φύλο χωρίς τρύπες -με τον λεπτό πλάστη εννοείται- φιάχνω, όμως, τραχανά!
Το βασικό εργαλείο είναι το ρομόνι, πάνω στο οποίο τρίβεις το ζυμάρι για να γίνουν οι σβώλοι του τραχανά. Το δικό μας το φυλάει η μάνα μου σαν τα μάτια της. Το κληρονόμησε από τη γιαγιά μου, την Κωστάντω, που αν ζούσε τώρα θάταν 115 χρονών, φαντάσου δηλαδή πόσους οκάδες τραχανά έχει τρίψει αυτό το ιστορικό εργαλείο! Κάθε χρόνο τέτοιο καιρό, φιάχνουμε πρώτα εμείς τον τραχανά μας και μετά το ρομόνι περιοδεύει –μαζί με τη μαμά μου, φυσικά… δεν το αποχωρίζεται ποτέ, όπως κατάλαβες, γιατί είναι αυτό που τη συνδέει με τη μάνα της- σε θειάδες και ξαδέρφες για να φιάξουν κι αυτές τον τραχανά του χειμώνα. Δεν ξέρω αν είναι πρόφαση για να βρεθούν και να κάνουν κάτι όλες μαζί, άλλωστε, έτσι του πρέπει. Κάποτε, στα χωριά τον τραχανά τον τρίβανε όλες μαζί οι γειτόνισσες στις αυλές με τραγούδια και κουβεντολόι και τα πιτσιρίκια βάζανε κι αυτά από δίπλα ένα χεράκι. Τώρα πάνε αυτά.
τραχανάς στο ρομόνι
Βρες, λοιπόν, ένα ρομόνι και ξεκίνα. Στρώσε, ένα μεγάλο άσπρο σεντόνι στο κρεβάτι που θα απλώσεις τον τραχανά, κι άλλο ένα μικρότερο στο τραπέζι που θα τον φιάξεις. Σε μια λεκάνη, κοσκίνισε το αλεύρι και άρχισε να το τρίβεις με το γάλα μέχρι να γίνουν σβώλοι θρουλιστοί. Εμείς βάλαμε συνολικά πέντε κιλά κίτρινο σκληρό σταρένιο αλεύρι και δύο λίτρα φρέσκο κατσικίσιο γάλα Βέρο Κρητικό, ελαφρύ, με 1,5% λιπαρά. (Μπορείς να το κάνεις με ότι γάλα θέλεις, κατά προτίμηση φρέσκο, καλό θα γίνει). Αφού το δουλέψαμε καλά καλά για ώρα (δεν πρέπει να γίνει ζυμάρι, χρειάζεται να είναι πιο στεγνό) το πέρναμε με τις χούφτες και το τρίβαμε πάνω στο ρομόνι. Από κάτω έτρεχε σε λεπτά τρίματα ο φρέσκος τραχανάς. Κάθε φορά που γινόταν ένα λοφάκι, το έπαιρνα μέσα στο σεντόνι, το άδειαζα στο κρεβάτι και το άπλωνα. Στο τέλος έμειναν μερικά σβωλαράκια –μπιρμπιλόνια τάλεγε η γιαγιά μου- ζύμης, που τα μαγείρεψα επί τόπου με μια απλή σαλτσούλα ντομάτα.
Μου μπήκε μια ιδέα, όμως. Γίνεται τραχανάς με καλαμποκάλευρο; Εχει δοκιμάσει να φιάξει κάποιος; Η μάνα μου δεν είχε ιδέα και όπως συνήθως –επειδή είναι πολύ αντιδραστική- στήσαμε και ένα καυγαδάκι. Αντί να το σκεφτεί και να πει π.χ. «λες βρες παιδί μου να γίνεται;» -έτσι έγινε και με τη μαρμελάδα με σταφυλόζουμο: στην αρχή δεν ήθελε να ακούσει κουβέντα και σήμερα μου έδωσε να δοκιμάσω τη δική της εκδοχή ανάμεικτη δαμάσκηνο και ροδάκινο, είναι να μη νευριάζω λοιπόν; Αρχισε: «Τι είναι τώρα αυτό που λες, τραχανάς με μπομπότα δεν γίνεται, αποκλείεται σου λέω» «Και γιατί παρακαλώ να μη γίνεται; Να το δοκιμάσουμε» της έλεγα εγώ και πράγματι, λέω το άλλο Σάββατο να δοκιμάσω μια μικρή ποσότητα να δω τι θα βγει…
το ρομόνι ούτε το είχα δει ποτέ,ούτε το είχα ακούσει!…θυμάμαι όμως τη γιαγιά μου με το άσπρο σεντόνι γεμάτο τραχανα και χυλοπίτες να τα προσέχει μην πάμε και τις τα μαγαρίσουμε,οπως ελεγε!(τα οποία φύλαγε μετά σε βαμβακερά σακούλια)…την καλή μου τη γιαγια…
Νάτο λοιπόν, Κουκ !
Πω πω! διαβαζοντας για τραχανά και μπιρμπιλονια καταλαβα οτι ειμαστε απο τα ιδια μερη.
Και σε μας η μανα μας οταν ειμασταν παιδακια για να ασχολιθουμε μας εφτιαχνε την ζυμη για τα μπιρμπιλονια και ολες μαζι τα στριβαμε με τα χερια μας και τα ριχναμε στην κατσαρολα που εβραζε πανω στην σομπα για να μας κανει σουπα να φαμε.
Εγώ πάντως είμαι από το Μ.Χ. Ευρυτανίας, είναι ξεκάθαρο, ε;
Εγώ θυμάμαι τη γιαγιά μου να φτιάχνει τον τραχανά ξυνό όπως τον κάνουμε στην Πελοπόννησο. Χρησιμοποιούσε ξυνόγαλα, που το έφτιαχνε η ίδια, αφήνοντας το γάλα να ξυνίσει για κάμποσες μέρες σε πήλινο δοχείο. Τρελαινόμουνα για τη γεύση του και ικέτευα να μου δώσουν λίγο, ήταν το μόνο είδος γάλατος που μου άρεσε.
Επίσης σε πρώτη φάση το ζυμάρι το έκοβαν μεγαλούτσικες μπουκιές και το άπλωναν στο καθαρό σεντόνι στο κρεββάτι σε καλά αεριζόμενο δωμάτιο για να στεγνώσει. Μετά το στέγνωμα γινόταν το τίψιμο στην “κόσα” φαντάζομαι είναι το ίδιο σκεύος με το “ρομόνι”, ξανάστέγνωμα και ξανάτρίψιμο όπως το γράφεις και εσύ.
Αχ τότε που είμαστε επαιδιά εγώ δεν ήθελα ούτε να περνάω δίπλα από ξυνόγαλο, τώρα μαρέσει όμως πάρα πολύ !
έλλεν…α μπραβο….κόσα το έλεγε κι η γιαγια
εγώ αυτό δεν το ξέρω, κοσά όμως είναι ένα (φονικό) εργαλείο που κόβουν χορτάρια αν θυμάμαι καλά, και κοκόσα το καρύδι…
αυτή τη λέξη την ξέρετε;
Αχ με συγκινήσατε κορίτσια με την ανταπόκριση. Εγώ οτιδήποτε γαλακτοκομικό όταν ήμουν παιδί δεν το άγγιζα, ξυνόγαλα, κατίκια και άλλα τέτοια, μπλιαχχχ
Τώρα, όμως… τρελλαίνομαι, πέρασαν βλέπεις τα χρόνια άλλαξε (πλούτισε) η γεύση αλλά κυρίως νομίζω είναι οι αναμνήσεις που με κάνουν να αγαπώ διάφορα τρόφιμα και φαγάκια παλιακά/
Εμείς στα μέρη μας ξυνό τραχανά δεν κάναμε, μόνο αυτόν που λένε γλυκό. Τον έχω δοκιμάσει όμως και τον ξυνό, τον κάνει πάρα πολύ νόστιμο με ντοματίτσα μια φίλη μου από την Αρκαδία.
με το δίκιο σας να ‘στε περήφανη! ζηλεύω:) και σ’ανώτερα (φύλλο με τον ψιλό τον πλάστη:)
Μια φίλη μούλεγε το καλοκαίρι στο χωριό: “καλά χαζή είσαι; και τι πειράζει αν έχουν τρύπες τα φύλλα, σάμπως φαίνονται; εγώ τα βάζω όλα και με τις τρύπες…” Οπότε λέω να το δοκιμάσω, ας έχουν τρύπες, θα κρατάω το ένα το καλό για το τελείωμα και τα υπόλοιπα ας είναι “πουαντιγιέ”. Με την πρώτη ευκαιρία, γιατί τώρα με τη δουλειά στο φόρτε της που καιρός για φύλλα
Ανακάλυψα τη σελίδα αυτή απο μια φίλη και είδα πράγματα που μ’ ενδιαφέρουν.Εγώ όταν δοκίμασα να κάνω απέτυχα, απο τότε αγοράζω απο μια φίλη στη πολυκατοικία μας που φιάχνει γιφκάδες και τραχανά η ίδια με χωριάτικα αυγά και γάλα απο τις αγελάδες του πατέρα της.Είναι υπέροχες και μου κάνει απο 5 κιλά κέθε καλοκαίρι για τη χρονιά μου , επειδή δίνω στα εγγόνια μου.
Μια χαρά είναι
:) να έχεις τέτοια φίλη
Σας ευχαριστώ πολύ για την επίσκεψη, Αχτίδα. Οι γιφκάδες τι είναι; Πρώτη φορά το ακούω, ξέρω τη γιούφκα αλλά γιφκάδες…
Δεν φταις εσύ κορίτσι μου, εγώ λόγω ταχύτητας το έγραψα λάθος, βιάζομαι η αφιλότιμη.Μου άρεσε πολύ το μπλοκ σου, μου αρέσει κάθε τι για τη κουζίνα, καλά αν σου διηγηθώ που έκανα μια φορά τραχανά ( μου δώσανε τη συνταγή) θα σκάσεις απο τα γέλια.Ημουν νέα νοικοκυρά τότε, ζήτησα τη συνταγή απο μια γιαγιά που έφιαχνε υπέροχους γιουφκάδες καιτραχανά.Όμως εκείνη η έρμη μου έγραψε τη συνταγή ολόκληρη με τη ποσότητα που έκαμνε εκείνη, δηλαδή(κρατήσου! ) 50 αυγά.Να συνεχίσω ή κατάλαβες τι έπαθα;μοίρασα σε όλη τη πολυκατοικία ζυμάρι, έφαγα κορόΐδεμα απο τον άνδρα μου που για ένα μήνα το διηγώτανε σε όποιν έβλεπε.Τέρμα δεν ξαναέκανα και ούτε έχω σκοπό,δίνω στη γειτόνισσα μου χρήματα και μου τα φιάχνει.Φιλάκια!
καλησπερα
θα ηθελα να χρησιμοποιησω μια φωτο του ρομονιου, ελπιζω να ειναι σωστη η γενικη, για ενα ποστ που θελω να ανεβασω για τον τραχανα.
ελπιζω να μην διαφωνειτε.
φυσικα θα βαλω την πηγη της φωτο και το λινκ
ευχαριστω πολυ
εδω το μπλογκ μου
mangiaregreco.blogspot.com
Ειρήνη, Καλησπέρα κι από μένα.
Ευχαριστώ για την επίσκεψη και για τη φωτό. Κι εγώ έκανα ήδη λινκ.